CƠ CHẾ ĐỀ KHÁNG KHÁNG SINH

     
Tác giả: bộ Y tếChuyên ngành: Dược họcNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2015Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy nã cập: xã hội

Sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn

SỰ ĐỀ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN

Phân một số loại đề kháng

Đề kháng giả:

Đề chống giả là có thể hiện là đề phòng nhưng không hẳn là phiên bản chất, có nghĩa là không do nguồn gốc di truyền. Khi vào trong cơ thể, tác dụng của kháng sinh phụ thuộc vào vào ba yếu tố là kháng sinh - tín đồ bệnh - vi khuẩn. Đề phòng giả có thể do 1 trong các ba yếu tố hoặc hoàn toàn có thể kết đúng theo hai hay thậm chí còn cả tía yếu tố. Vày vậy, nếu bài toán điều trị bằng kháng sinh không thành công, cần phải xem xét sự thảm bại từ cả tía yếu tố này.

Bạn đang xem: Cơ chế đề kháng kháng sinh

*

Do phòng sinh: bởi vì lựa lựa chọn kháng sinh không nên để chữa bệnh tác nhân tạo bệnh, cách thực hiện không phù hợp về liều lượng, mặt đường dùng, khoảng cách giữa những lần dùng, hoặc do thực hiện kháng sinh bị kém chất lượng, mất hoạt tính… 

Do bạn bệnh: Do khối hệ thống miễn dịch bị suy giảm hoặc bởi vị trí ổ lây truyền khuẩn tinh giảm kháng sinh khuếch tán cho tới đó.

Do vi khuẩn: Do vi khuẩn đang sinh sống trạng thái nghỉ, không nhân lên, không đưa hóa yêu cầu không chịu tính năng của kháng sinh. Lấy ví dụ khi vi khuẩn lao ở trong các “hang” lao. 

Đề phòng thật: bao gồm hai một số loại là đề kháng tự nhiên và thoải mái và đề kháng thu được.

Đề kháng thoải mái và tự nhiên do một vài loài vi khuẩn không chịu tác dụng của một số trong những kháng sinh nhất định. Ví dụ như Pseudomonas aeruginosa ko chịu tác dụng của penicilin G, Stapylococcus aureus ko chịu chức năng của colistin. Hoặc vi khuẩn không tồn tại vách như Mycoplasma ko chịu chức năng của những kháng sinh beta-lactam khắc chế sinh tổng vừa lòng vách.

Đề phòng thu được bởi vì một biến đổi cố di truyền là bỗng biến hoặc nhận được gen đề kháng để một vi khuẩn đang từ không tồn tại gen đề chống trở thành có gen đề kháng, nghĩa là đang nhạy cảm trở thành có khả năng đề kháng kháng sinh. Những gen đề kháng có thể nằm trên một, một số trong những hoặc tất cả các thành phần dt của vi khuẩn gồm nhiễm nhan sắc thể, plasmid với transposon. 

Cơ chế đề kháng kháng sinh

Gen đề phòng đã làm gì để tế bào vi khuẩn không chịu chức năng của phòng sinh?  Làm bớt tính ngấm của vách/màng bên cạnh và màng bào tương yêu cầu kháng sinh không thấm được vào tế bào vi khuẩn, lấy ví dụ đề phòng tetracyclin, oxacilin hoặc làm mất tài năng vận chuyển qua màng như đề phòng streptomycin hoặc/và tăng buổi giao lưu của hệ thống bơm (efflux) đẩy phòng sinh thoát khỏi tế bào.

Thay thay đổi đích ảnh hưởng nên phòng sinh không đính thêm được vào đích nhằm phát huy tác dụng, lấy ví dụ như đề chống streptomycin, erythromycin do biến hóa ở ribosom; thay đổi đích đính thêm penicillin - penicillin binding proteins (PBPs) dẫn cho đề phòng beta-lactam.

Thay đổi tuyến đường trao đổi chất do tạo ra isoenzym, không có ái lực với chống sinh nữa, lấy ví dụ như đề chống sulfamid, trimethoprim.

Tạo ra enzym để biến hóa cấu trúc phân tử phòng sinh (như những Ophosphotransferase, N-acetyltransferase biến hóa phân tử aminoglycosid hoặc chloramphenicol acetyltransferase) hoặc enzym phá hủy cấu trúc phân tử chống sinh như những beta-lactamase.

Một vi trùng đề chống kháng sinh chưa phải do chỉ một mà thường xuyên là do phối hợp các nguyên lý riêng rẽ nói trên. Ví dụ: trực trùng Gram-âm đề kháng beta-lactam là vì sản sinh beta-lactamase (gồm cả beta-lactamase phổ rộng lớn - ESBL), biến đổi đích ảnh hưởng tác động - PBPs, mất porin (tính thấm) và khối hệ thống bơm đẩy chống sinh ra ngoài. 

Có đọc biết về cơ chế tính năng và qui định đề chống kháng sinh của vi trùng gây bệnh, ta sẽ lựa chọn được hoặc/và phối kết hợp kháng sinh thích hợp cho từng bạn bệnh, né quan điểm hoàn toàn sai lầm: “không trúng bé này thì trúng bé khác”.

*

Hình I.5. Sự tác động (riêng rẽ/ phối hợp) của beta-lactamase (cả ESBL), sút tính thấm qua màng ko kể (porin), biến đổi PBPs và khối hệ thống bơm đẩy dẫn đến việc đề chống betalactam sinh hoạt trực khuẩn Gram-âm.

XU HƯỚNG ĐỀ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN

Giám sát vi trùng kháng thuốc để sở hữu biện pháp phòng đề phòng sự tăng thêm đề phòng là rất là cần thiết. Tuy nhiên, quy mô bệnh tật và xu hướng đề kháng kháng sinh của vi khuẩn có thể thay đổi khác nhau giữa những quốc gia, các khu vực, những vùng địa lý, thậm chí khác biệt giữa những bệnh viện và những khoa điều trị. Do vậy, từng địa phương rất cần phải có được các số liệu về cường độ đề kháng kháng sinh của riêng rẽ mình.

Để tất cả số liệu về mức độ đề phòng kháng sinh, những cơ sở phải tất cả phòng xét nghiệm vi sinh nuôi ghép được vi khuẩn và tiến hành được kỹ thuật kháng sinh thứ theo tài liệu lý giải của WHO (Tổ chức Y tế chũm giới) với CLSI (Viện chuẩn thức về xét nghiệm và lâm sàng).

Để tất cả số liệu bảo đảm chất lượng với đáng tin cậy, các thử nghiệm luôn phải được triển khai nội kiểm hằng ngày và ngoại chu chỉnh kỳ. 

Nếu kháng sinh thiết bị được thực hiện theo quá trình chuẩn, từng loài/ họ vi trùng phải được phân tích với đầy đủ nhóm/ sản phẩm nhóm chống sinh tốt nhất định; từng nhóm/ đồ vật nhóm thể nghiệm với một vài kháng sinh đại diện, thì xếp các loại mức độ đề phòng của vi trùng theo Clinical Microbiology và Infection (2012) như sau:

Đa phòng - MDR (Multi Drug Resistant) là ko nhạy cảm với ≤ 1 phòng sinh vào ≥ 3 nhóm phòng sinh được thử; ví dụ những chủng vi khuẩn sinh beta-lactamase phổ rộng lớn - ESBL (Extended Spectrum Beta-lactamase). 

Kháng mở rộng - XDR (Extensively Drug Resistant) là không nhạy cảm cùng với ≤ 1 kháng sinh của toàn bộ các nhóm nhưng mà còn nhạy bén với ≤ 2 đội được thử; ví dụ A. Baumannii chỉ với nhạy cảm cùng với colistin. 

Toàn kháng - PDR (Pan-Drug Resistant) là không nhạy cảm với toàn bộ kháng sinh của tất cả các đội được thử.

Các số liệu nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy: vi trùng ngày càng có xu thế đề kháng kháng sinh nhanh hơn, nhiều hơn nữa và đề chống đồng thời các kháng sinh ở mức độ cao.

Xu hướng đề kháng của các vi khuẩn Gram-âm

Hiện nay vai trò tạo bệnh của các vi khuẩn Gram-âm đang chiếm ưu rứa với xác suất khoảng 70%. Những vi trùng Gram-âm gây bệnh thường chạm mặt là chúng ta Enterobacteriaceae (E.coli, Klebsiella pneumoniae, …), A. Baumannii, P. Aeruginosa. Những vi khuẩn này có thể sinh beta-lactamase phổ rộng lớn (ESBL) đề kháng tất cả các kháng sinh team beta-lactam trừ carbapenem; nhưng mang lại nay một vài chủng đã có tác dụng tiết ra carbapenemase đề phòng carbapenem, ví dụ NDM1 - New Deli Metalo-betalactamase. Những chủng vi khuẩn gây lây truyền khuẩn bệnh viện là đa kháng - MDR, thậm chí một số trong những chủng A. Baumannii  và P. Aeruginosa  là kháng mở rộng - XDR hoặc toàn chống - PDR.

Xu hướng đề phòng kháng sinh của các vi trùng Gram-dương

Các vi khuẩn Gram-dương gây dịch thường chạm chán là S. Aureus, Enterococcus, S. Pneumoniae. Hiện giờ S. Aureus kháng penicillin - PRSA (Penicillin Resistant S. Aureus) khoảng tầm 90%. Tụ ước vàng kháng methicillin - MRSA (methicillin Resistant S. Aureus) xê dịch từ 30-50%. MRSA đề kháng toàn thể nhóm beta-lactam, kể cả carbapenem; vancomycin là kháng sinh dùng để điều trị MRSA. Cho tới nay, không phát hiện nay S. Aureus đề phòng vancomycin, mặc dù nhiều nghiên cứu cho thấy thêm tỷ lệ khám chữa thất bại rất cao nếu giá trị MIC ≥ 1mcg/ml vày tụ ước vàng trung gian dị gene vancomycin - hVISA (heterogenous vancomycin intermediate S. Aureus). HVISA bao gồm kiểu hình đề chống vancomycin tuy nhiên MIC rất có thể dao động từ 1-4 mcg/ml. Hiện nay liên cầu đường ruột chống vancomycin - VRE (Vancomycin Resistant Enterococci) có phần trăm đề chống thấp. Phế ước kháng penicillin - PRSP (Penicillin Resistant S. Pneumoniae) với phần trăm dao động từ 10-20%.

Xem thêm: Viêm Hang Vị Dạ Dày Là Gì Và Những Điều Bạn Nên Biết, Viêm Hang Vị Dạ Dày Là Gì

BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA

Tầm quan lại trọng ở trong nhà ngừa đề chống kháng sinhNguyên nhân tạo đề kháng kháng sinh tăng cao 

Có nhiều vì sao gây đề xuất tình trạng kháng kháng sinh, trong số ấy việc lạm dụng chống sinh vào cả ngành y tế và nntt là yếu tố đặc biệt nhất. 

Trong cùng đồng, fan bệnh rất có thể mua và áp dụng kháng sinh tùy ý mà lại không cần đối chọi của bác bỏ sỹ, dẫn đến việc tạo thành những loại vi khuẩn có sức khỏe mạnh. 

Tại các bệnh viện do con số người dịch quá đông; nhiều người bệnh suy giảm khối hệ thống miễn dịch nặng; các thiết bị và kỹ thuật mới được áp dụng; vi trùng từ cộng đồng tăng đề kháng; điều hành và kiểm soát nhiễm khuẩn, thực hành thực tế cách ly, sự vâng lệnh chưa hiệu quả; tăng áp dụng kháng sinh dự phòng; tăng điều trị chống sinh cho những loại vi trùng theo khiếp nghiệm; thực hiện kháng sinh các theo vùng, theo thời gian. 

Việc sử dụng kháng sinh không phù hợp lý, không hiệu quả đang là vấn đề có phạm vi tác động rộng mọi ở mọi cấp độ chăm lo y tế, là vì sao làm tăng đáng kể ngân sách chi tiêu khám chữa trị bệnh, tiền thiết lập kháng sinh luôn chiếm khoảng 1/2 kinh tầm giá thuốc của các bệnh viện.

Biện pháp hạn chế tăng thêm đề phòng kháng sinh

Có những yếu tố tạo ra tình trạng đề phòng kháng sinh. Trong đó, việc áp dụng không hợp lý và phải chăng kháng sinh là yếu đuối tố đặc trưng nhất.  

Hạn chế ngày càng tăng đề chống bằng áp dụng kháng sinh phù hợp lý:

Chỉ sử dụng kháng sinh lúc thật sự bệnh tật nhiễm khuẩn. Không điều trị chống sinh khi không tồn tại bệnh lan truyền khuẩn, trong cả khi bạn bệnh yêu cầu.

Phải lựa chọn đúng phòng sinh với đường đến thuốc say mê hợp. Yêu cầu hiểu được xu hướng đề chống kháng sinh trên địa phương mình. 

Phải áp dụng kháng sinh đúng liều lượng, đúng khoảng cách liều và đúng thời gian quy định.

Phải bao gồm sự gọi biết về thể trạng người bệnh, quan trọng đặc biệt đối với các phụ nữ có thai, bạn già, bạn bị suy gan, suy thận…

Phải biết những nguyên tắc đa phần về phối kết hợp kháng sinh. Phối kết hợp bừa bến bãi hoặc phối hợp quá những kháng sinh có thể gia tăng độc tính, đơn dược lý và gia tăng đề kháng. 

Sử dụng kháng sinh dự trữ theo đúng nguyên tắc.

Có kế hoạch quay vòng kháng sinh hòa hợp lý.

Thực hiện xuất sắc công tác kiểm soát điều hành nhiễm khuẩn:

Ngăn ngừa lây truyền vi khuẩn đề kháng to gan giữa tín đồ bệnh với những người bệnh, giữa bạn bệnh với nhân viên y tế hoặc chống ngừa lây nhiễm từ môi trường trong các cơ sở âu yếm y tế bởi rửa tay cùng phòng ngừa bằng phương pháp ly so với người bệnh và nhân viên y tế mang các vi khuẩn đề phòng mạnh.

Để áp dụng kháng sinh hợp lý và phải chăng và thực hiện xuất sắc công tác kiểm soát và điều hành nhiễm khuẩn những cơ sở y tế cần thành lập và hoạt động “Ban quản lý sử dụng chống sinh” gồm có những thành viên là những nhà quản ngại lý, những bác sỹ lâm sàng, dược sỹ lâm sàng, vi sinh lâm sàng, kiểm soát điều hành nhiễm khuẩn nhằm phối hợp tốt giữa những hoạt động, xây dựng những hướng dẫn khám chữa thích hợp.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Atlas Ronald M. (1994), Chapter 1: Microorganisms & Microbiology; Chapter 13: Nonspecific Host Defenses against microbial Infections: The immune Response in Microorganisms in our World. Mosby Inc. St. Louis, Missouri, USA.

Bộ Y tế (2007), Chương 1: Đại cương vi sinh y học trong vi sinh đồ vật y học; công ty biên Lê Huy Chính. Công ty xuất bản Y học. Hà Nội.

Bộ Y tế (2008), chuyên môn cơ bạn dạng và đảm bảo an toàn chất lượng xét nghiệm vi sinh y học; công ty biên Đinh Hữu Dung. Công ty xuất phiên bản Y học. Hà Nội.

Clinical & Laboratory Standards Institute (2012), M02-A11 Performance Standards for Antimicrobial Disk Susceptibility Tests; Approved Standard – eleventh Edition. Wayne, Pennsylvania, USA. 

Clinical & Laboratory Standards Institute (2012), M07-A9 Methods for Dilution Antimicrobial Susceptibility Tests for Bacteria that Grow aerobically; Approved Standard – ninth Edition. Wayne, Pennsylvania, USA.

Clinical và Laboratory Standards Institute (2014), M100-S24 Performance Standards for Antimicrobial Susceptibility Testing; twenty fourth International Supplement. Wayne, Pennsylvania, USA.

Magiorakos A. P., A. Srinivasan, R. B. Carey, Y. Carmeli, M. E. Falagas, C. G. Giske, S. Harbarth, J. F. Hindler,G.Kahlmeter, B. Olsson-Liljequist, D. L. Paterson, L. B. Rice, J. Stelling, M. J. Struelens, A. Vatopoulos, J. T. Weber và D. L. Monnet (2012), Multidrug-resistant, extensively drug-resistant & pandrug-resistant bacteria: an international expert proposal for interim standard definitions for acquired resistance. Clin. Microbiol. Infect., 18:268-281.

Livermore David M. And Paterson David L. (2006), Extended-Spectrum βlactamases in Resistance. Current Medicine Group. London, UK.

Xem thêm: Bài 2 Trang 23 Sgk Địa Lí 9, Bài Tập 2 Trang 23 Sgk Địa Lý 9

Vandepitte J., J. Verhaegen, K. Engbaek, p Rohner, phường Piot và C.C. Heuck (2003), Basic Laboratory Procedures in Clinical Bacteriology 2nd Edition. WHO, Geneva.