TÌM HIỂU VỀ ĐỘNG CƠ PHẢN LỰC, CHUYỂN ĐỘNG BẰNG PHẢN LỰC

     

Cuối trong những năm 30 vắt kỷ trước hộp động cơ phản lực ra đời, vận tốc máy bay tăng khôn xiết cao. Tuy nhiên nó new chỉ vận dụng cho máy bay chiến đấu. Tiếp nối loại động cơ “phản lưc-cánh quạt” ra đời, được áp dụng cho máy bay gia dụng chở khách, còn gọi là động cơ làm phản lực nhị luồng. Nó làm việc ra sao?


*

Mặt trước của động cơ phản lực nhị luồng (turbofan)

Trong cấu tạođộng cơtuốc bin phản lực, người ta chia nhỏ ra hailoại, gọi làđộng cơ phản lực một luồng (turbojet): Toàn bộ khí nén từ cửa lấy gió đều được đưa vào đốt vào buồng đốt, tạo lực phụt phản lực đẩy máy cất cánh đi. Động cơ một luồng chủ yếu cần sử dụng cho máy bay chiến đấu, (cần tăng tốc nhanh, tính cơ động với đột kích cao, chấp nhận thời gian hoạt động trên không hạn chế). Động cơ loại này thọ mệnh ngắn, nhất là khi làm nhiều động thái tăng lực toàn phần.

Động cơ phản lực nhị luồng (turbofan) chỉ mang đến một phần khí nén qua buồng đốt, nó đó là động cơ phản lực lai cánh quạt.

Bạn đang xem: Tìm hiểu về động cơ phản lực, chuyển động bằng phản lực

Turbofancho ra lực đẩy tổng hợp củaquạt kéo(ducted fan) với lực đẩy từ luồng phản lực khi đốt nhiên liệu ở lõi động cơ phụt ra sau. Còn gọi làđộng cơ phản lực tuốc-bin phân luồng khí.

Guồng quạt lớn ta thường thấy bên ngoài máy cất cánh Boeing 777 hoặc Airbus A-320…chính là guồng quạt thổi bên cạnh (không khí ko bị đốt chỉ bị nén), tạo lực kéo máy cất cánh về phía trước.

Cái gìlàm cù guồng quạt này? đó là tuốc bin phản lựclõi của động cơ. Nó đồng trục với quạt guồng này. Nó là tác nhân tạo lực.

Lõi động cơ phản lực làm việc theo nguyên lý: Hút không khí, xay qua các tầng lá nén ban đầu của tuốc bin (nguội), nén vào buồng đốt, bị xịt nhiên liệu đốt cháy, sinh năng lượng (nóng), thổi vào tuốc bin các tầng sau, rồi phụt luồng phản lực đẩy máy bay đi.

*

1-Luồng khí (xanh) tạo lực kéo, ko qua buồng đốt. 2- Luồng khí (vàng với đỏ) qua buồng đốt tạo phản lực đẩy máy cất cánh về phía trước

Nhưvậyđộng cơ phản lực nhì luồng(turbofan) tạo ra hai lực. Một vày cánh quạt guồng kéo, một vày phản lực phụt.

Ởđộng cơ phản lực hai luồng,tỉ số giữa nhị lực liên quan tớihiệu suất nhiên liệu(fuel efficiency), gọi là tỷ số bỏ qua (bypass ratio), tỷ số này càng cao thì động cơ càng khỏe, đốt ít nhiên liệu, sử dụng tiện lợi khi máy cất cánh bay chậm.

Động cơ phản lực nhì luồng tạo lực đẩy lớn hơn động cơ phản lực turbojet (một luồng) thuần tuý. Nó gồm hiệu suất cao, tạo tốc độ vừa phải, giảm tiếng ồn, thường được sử dụng trong máy bay chở khách.

Cũng nhưthế, máy bay chởhàng nặng nhưAN-225, C-130, A400…cũng sử dụng động cơ “phản lực-cánh quạt” turbofan, nhưng cánh quạt để trần, không có guồng bao ngoài. Như thế lực nâng với lực kéo mạnh còn mạnh hơn nữa. Máy cất cánh vận tải ko coi trọngtăng tốc nhanh, chấp nhận tiếng ồn, chỉ cần công suất lớn, cất cánh xa, cất cánh lâu, động cơ tương đối bền.

Máy bay chởkhách hạng nhỏnhư mẫu IL-18, King Air 350, ATR-72, cũng dùng cánh quạt để trần, tạo lợi thế về công suất.

Máy cất cánh trực thăng cóđộng cơ phản lực, nhưng không tạo lực luồng phụt đẩy đi, chuyển thành mô-men quay, truyền qua hộp giảm tốc, đổi góc quay, tạo lực nâng chủ yếu nhờ cánh quạt rộng.

Xem thêm: Thuốc Chống Dị Ứng Mề Đay Tốt Nhất Hiện Nay, Bệnh Viện Lao Và Bệnh Phổi Cần Thơ > Hỏi Đáp

*

Cả nhị luồng đều thổi qua đây tạo lực cho máy bay

Trên thếgiới hiện nay, sốlượng các hãng sản xuấtđộng cơmáy cất cánh dân dụng có“tên tuổi”sản xuất động cơ phản lực nhì luồng chỉđếm trênđầu ngón tay. Cóthểkểđến như:Rolls-Royce-Anh;GE-Aviation, Pratt& Whitney-Hoa Kỳ, Klimov - Nga.

Một vòng đời của máy cất cánh sử dụng nhiều đời động cơ. Giá một cặp động cơ ko rẻ, mặt hàng triệu USD. Gồm động cơ tầm xa, tầm trung cùng tầm ngắn, giá chỉ mỗi loại cũng khác.

Tính toánđể thiết lập một lắp thêm bay thế nào cho kinh tế, phải căn cứ vào công năng của máy bay đó mà lại chọn động cơ mang lại phù hợp. Còn phải tính kỹ đến việc bảo trì động cơ có tốn kém tốt không, xưởng ở xa tốt gần, thời gian vắt thế động cơ lâu, mau.

Mộtđiều quan lại trọng nữa là sửdụng động cơmáy bay phải tính đến nhì chỉsố: Chỉsốgiờhoạt động của động cơ với chỉ số năm sử dụng (hạn dùng).

Nếu “chạy” ít, nhưng đã hết hạn sử dụng date (số tháng), cũng vẫn phải cố gắng động cơ mới.

Thông thường các nhàkhai thác kinh doanh hàng ko coi trọng tận dụng sốgiờhoạtđộng củađộng cơ. Nhiều lúc còn lâu mới hết “đát”, nhưng số giờ chạy đã nhiều, chỉ cần bảo dưỡng đúng các bước ( bảo dưỡng theo chục, trăm giờ, theo mùa) là được.

Nhưng với những máy cất cánh chuyên cơ, giỏi máy bay sẵn sàng ứng trực cứu nạn…thì phải chấp nhận “đến hẹn phải thay” động cơ, cho dù tốn kém.

Các nước nhiều nguyên thủ mới bao gồm máy cất cánh riêng, không “kết hợp” khai thác thương mại, hoặc dùng việc khác. Các nước nghèo, nguyên thủ sử dụng máy bay theo “kế hoạch công tác”. Nhiều khi bay cùng chuyến bay thương mại, nhưng ở hạng VIP.

Xem thêm: Phác Đồ Điều Trị Viêm Phổi Trẻ Em Bộ Y Tế, Viêm Phổi Ở Trẻ Em

Hàng không là ngành dịch vụ chất lượng cao. Download máy cất cánh đã khó nhọc, nuôi máy cất cánh còn tốn kém, khó khăn nhọc hơn.