Nghiên cứu đoàn hệ là gì

     
(ĐTĐ) – nghiên cứu đoàn hệ (Cohort study) hay được những nhà dịch tễ học dùng để truy tìm vì sao của căn bệnh hoặc nói chính xác là tìm những yếu tố nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến bệnh.

Bạn đang xem: Nghiên cứu đoàn hệ là gì

Thuật ngữ cohort nguyên nghĩa là một trong đội quân quân nhân La mã xa xưa (hình 1) có tầm khoảng 300-600 người. Trong phân tích dịch tễ học, cohort dùng làm chỉ tập hợp một đội nhóm người có cùng chung một đặc điểm nào kia nên một số dịch giả call là nghiên cứu thuần tập thế nhưng dùng từ phân tích đoàn hệ gồm lẻ dễ dàng nắm bắt hơn.

*

Hình 1. Cohort quân nhân La mã

1. Phân loại phân tích đoàn hệ

phân tích đoàn hệ được phân chia thành 3 loại: nghiên cứu và phân tích đoàn hệ tương lai, nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu giúp và nghiên cứu đoàn hệ phối kết hợp vừa hồi cứu vớt vừa tương lai.

1.1. Nghiên cứu đoàn hệ sau này (Prospective cohort study):

*

Sơ thiết bị 1 Kết cục phân tích đoàn hệ thân 2 nhóm

Một nghiên cứu đoàn hệ kinh điển được thực hiện hơn 50 năm kia đây tại Anh quốc, kiếm tìm sự contact giữa thuốc lá lá và ung thư phổi, những tác giả đã theo dõi 40 ngàn chưng sĩ, được chia làm 4 đoàn hệ: không hút thuốc, hút thuốc lá ít, thuốc lá trung bình cùng hút thuốc nhiều. Sau 40 năm theo dõi và quan sát (1951-1991), các bác sĩ trực thuộc đoàn hệ có hút thuốc bị ung thư phổi cao hơn nữa so với những bác sĩ trực thuộc đoàn hệ không hút thuốc, đồng thời tất cả sự liên hệ giữa “liều lượng-đáp ứng” (hút càng nhiều, tỉ lệ thành phần mắc ung thư phổi càng cao). Qua nghiên cứu và phân tích này có thể nói rằng thuốc lá lá là tại sao của ung thư phổi (liên hệ nhân-quả) <1> Một nghiên cứu và phân tích rất nổi tiếng khác là nghiên cứu đoàn hệ Framingham. Phương châm của nghiên cứu và phân tích này là tìm những yếu tố phơi truyền nhiễm có contact đến bệnh về tim mạch và chợt quị. Năm 1948, những nhà nghiên cứu đã tuyển tuyển mộ một đoàn hệ bao gồm 5209 tín đồ nam với nữ, tuổi từ bỏ 30-62 sinh sống trong thị trấn Framingham, Massachusetts ở Mỹ. Cứ mỗi hai năm được tổng kiểm tra sức khỏe (hỏi chi phí sử, thăm khám lâm sàng, xét nghiệm…) một lần. Đến năm 1971, phân tích tuyển mộ thêm 5124 người thuộc gắng hệ 2, là con của cụ hệ thứ nhất và đến năm 2002 lại tuyển chọn thêm 4095 người thuộc cầm hệ trang bị 3. Cho tới hiện nay, công dụng của nghiên cứu này đã xác định các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn gây bệnh tim mạch và đột quị gồm: thuốc lá, lượng cholesterol tiết cao, không nhiều vận động, phệ phì, tăng huyết áp, nồng độ aldosterone tiết thanh cao, mãn kinh….<2> Một phân tích đoàn hệ khác được rất nhiều người biết đến là nghiên cứu và phân tích Ranch Hand, thương hiệu của một chiến dịch mà lại quân nhóm Mỹ sẽ rải hàng ngàn tấn thuốc khử cỏ dioxin (chất độc domain authority cam) trong thời kỳ chiến tranh vn từ năm 1967-1971. Hiện thời các nhà khoa học nhận định rằng có sự liên hệ giữa lây nhiễm dioxin và dịch tật. Đề án Ranch Hand này được triển khai từ năm 1979 trên Mỹ. Mục tiêu chính của nghiên cứu này là kiếm tìm sự contact giữa lây lan dioxin với tử vong và bệnh tật (dị tật bẩm sinh, ung thư những lọai: con đường giáp, chi phí liệt tuyến, phổi, các bệnh tật khác…) <3> Để thực hiện nghiên cứu và phân tích này, nhà nghiên cứu và phân tích đã tuyển chọn mộ các cựu binh sỹ và chia thành 2 đoàn hệ: Đoàn hệ phơi lây nhiễm dioxin tất cả những phi công tham gia rải chất dioxin tại vn (1967-1971) được so sánh với đoàn hệ không phơi lây nhiễm dioxin (nhóm chứng) gồm những phi công vận chuyển sản phẩm & hàng hóa ở khoanh vùng Đông phái mạnh Á trong thuộc thời gian. Hiện nghiên cứu đoàn hệ này vẫn đang tiến hành và sẽ dứt khoảng 20 năm sau.

*

Hình 2. Chiến dịch Ranch Hand (Việt nam 1967-1971)

Trên đó là các phân tích đoàn hệ tương lai danh tiếng đã và đang thực hiện. Trong loại nghiên cứu này, tại thời điểm bắt đầu tiến hành cả hai nhóm tuyển chọn chọn hầu như chưa mắc bệnh. Sau một thời hạn bị phơi lan truyền (thuốc lá, tăng máu áp, cholesterol ngày tiết cao, béo ph́ hoặc lây lan dioxin….) một số đối tượng người dùng ở cả 2 nhóm đã mắc bệnh, nhà phân tích theo dõi và xem tỉ lệ phát sinh (incidence) hoặc call là tỉ trọng mắc mới, ở đội nào những hơn. Loại hình nghiên cứu vãn đoàn hệ tương lai không nhiều bị sai lệch (bias) chẳng hạn như trong thu thập thông tin, sự diễn dịch tương tác nhân quả tương đối chính xác, tuy vậy phải thực hiện trong các năm, đề xuất rất tốn kém cùng các đối tượng người dùng theo dõi dễ bị mất dấu.

Xem thêm: Xem Phim Dong Tinh Nu Lam Chuyen Ay Porn Videos : 91Porn, Xin Lỗi Em Là Les

Để giảm thời gian và tiết kiệm ngân sách và chi phí chi phí, đặc biệt quan trọng các loại dịch hiếm gặp, mô hình nghiên cứu giúp đoàn hệ hồi cứu cũng được các đơn vị dịch tễ thực hiện để search sự liên hệ giữa các yếu tố nguy cơ và bệnh.

1.2. Phân tích đoàn hệ hồi cứu vãn (retrospective cohort study):

Tại thời gian nghiên cứu, yếu tố phơi nhiễm với kết viên (mắc bệnh) các đã xảy ra. Nhà phân tích chỉ truy cứu vớt hồ sơ tại bệnh viện hoặc những cơ quan tàng trữ để thu thập dữ liệu. Loại hình nghiên cứu này thực hiện nhanh, không nhiều tốn nhát nhưng có rất nhiều sai lệch trong thu thập thông tin, không kiểm soát điều hành được các yếu tố gây nhiễu, bởi vậy hiệu quả nghiên cứu vãn đoàn hệ hồi cứu vớt thường có giá trị thấp rộng so với phân tích đoàn hệ tương lai. Một ví dụ nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu giúp tìm sự liên hệ giữa dioxin và ung thư chi phí liệt con đường (TLT) trên những cựu chiến binh tham chiến trên Việt Nam, được công bố trên báo Cancer 2008 cùng với tựa:” Agent Orange Exposure, Vietnam War Veterans, và the Risk of Prostate Cancer” <4>. Năm 1998 (thời điểm nghiên cứu), tác giả thu thập dữ liệu tương quan đến tất cả các cựu binh sỹ đã tham chiến sống Đông nam giới Á trường đoản cú 1962-1971 tại kho tàng trữ hồ sơ của Hội cựu chiến binh Bắc California. Nhóm phơi truyền nhiễm dioxin có 6214 cựu binh lực tham chiến tại nước ta và nhóm chứng tất cả 6930 tín đồ không phơi lan truyền dioxin (không đóng góp quân tại nước ta trong thuộc thời gian). Kết quả của nghiên cứu và phân tích được trình diễn trong bảng 1, nhóm phơi lây truyền dioxin bị ung thư TLT gấp rất nhiều lần lần rộng (OR=2,19) đối với nhóm không trở nên nhiễm dioxin

Bảng 1. Kết quả Ung thư chi phí liệt tuyến ở hai nhóm
K chi phí liệt đường (+) K chi phí liệt con đường (-) TC
Dioxin (+) 239 5875 6214
Dioxin (-) 124 6806 6930

O1 (Odd của nhóm nhiễm dioxin)= 239: 5975=0,040

O2 (Odd của nhóm không lan truyền dioxin)= 124: 6806=0,018

Tỉ số của 2 Odds (OR)* = O1/ O2= 2,19 (KTC 95%: 1,75-2,75)*

* Trong nghiên cứu và phân tích đoàn hệ sau này tính tỉ số nguy cơ bằng nguy cơ tiềm ẩn tương đối (RR), còn trong nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu thường được xem bằng tỉ số odds y hệt như nghiên cứu vãn bệnh-chứng.

1.3. Nghiên cứu đoàn hệ phối hợp vừa hồi cứu vãn vừa tương lai:

các thông tin được tích lũy vừa hồi cứu giúp vừa tương lai trong cùng một quần thể. Sau khoản thời gian ghi thừa nhận kết cục của phân tích hồi cứu vãn về sự tương tác giữa nguyên tố phơi nhiễm cùng bệnh, công ty nghiên cứu tiếp tục theo dõi cả hai nhóm thêm một thời gian nữa với ghi thừa nhận bệnh mới phát sinh vào khoảng thời hạn nầy. Một ví dụ phân tích đoàn hệ kết hợp, kiếm tìm sự contact giữa cột thắt ống dẫn tinh (ODT) với ung thư TLT (tiền liệt tuyến) ở phái mạnh tại Mỹ của Giovannucci và cộng sự <5> <6> , nhóm phơi nhiễm có 13.125 tín đồ cột thắt ODT từ thời điểm năm 1976-1989 với nhóm chứng có 12.395 bạn không cột thắt ODT. Kết viên của phân tích hồi cứu ghi dìm 96 bạn bị ung thư TLT và tỉ số nguy hại tương đối (RR) sau thời điểm đã hiệu chỉnh theo tuổi là 1,45 (p 4mmol/L và lactat tiết ≤ 4mmol/l), so sánh kết viên của 2 đội này.

tư liệu tham khảo:

1. Trisha Greenhalgh. How to read a paper : Getting your bearings BMJ 1997;315:243-246.

Xem thêm: Ampicillin Là Thuốc Ampicillin Có Tác Dụng Gì, Liều Dùng Và Cách Dùng Thuốc

5. Giovannucci E, Tosteson TD, Speizer FE, Ascherio A, Vessey MP, Colditz GA. A retrospective cohort study of vasectomy and prostate cancer in US men. JAMA. 1993 Feb 17;269(7):878-82.

6. Giovannucci E, Ascherio A, Rimm EB, Colditz GA, Stampfer MJ, Willett WC. A prospective cohort study of vasectomy và prostate cancer in US men.JAMA. 1993 Feb 17;269(7):873-7.